Avrupa Birliği ülkeleri, yeni tip koronavirüs salgınıyla mücadelede alınan seyahat kısıtlamalarına karşı “aşı pasaportu” uygulaması hakkında bölünmüş durumda. Bazı ülkeler aşı olanlara seyahat imkanı verecek bir belge verilmesini isterken bazıları bu uygulamaya karşı çıkıyor.
Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, aşı olanların rahatça seyahat edebilmesini sağlamak amacıyla AB genelinde uygulanacak bir belgeleme sistemi kurulmasını önermişti.
AB yönetimi ise böyle bir sistem için henüz erken olduğunu savunarak konuyu ertelemişti. Ertelemenin gerekçesi sistemin “hukuken ayrımcılık” ortaya çıkarabileceğiydi. Henüz aşıya erişimi olmamış kişilerin veya tıbbi gerekçelerle aşı olamayacak kişilerin kısıtlamasız seyahat imkanından faydalanamayacak olması yasal olarak sorunlu bir alan oluşturacaktı.
Yunanistan: Uygulamanın örneğini İsrail ile başlattı. Yüksek aşılama oranına ulaşan İsrail ile Yunanistan arasında COVID-19 aşısı olanların iki ülke arasında herhangi bir kısıtlama olmaksızın seyahatine imkan sağlayan turizm anlaşması yapıldı.
İspanya: İspanya Ekonomi Bakanlığı, ülkenin ana ekonomik faaliyetlerinin düzelebilmesi için “güvenli seyahat koridorları” oluşturulmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan rapor hazırladı. Ekonomi Bakanı Nadia Calvino, “Aşı kartları konusunda ilerleme ve sınırların açılması ekonomik düzelme için temel önem taşımaktadır.” dedi.
İtalya: Yüksek turizm gelirini sahip bir ülke olan İtalya bir an önce normale dönebilmek için aşı pasaportu uygulamasını istiyor. Başbakanlık Acil Tedarik Komiseri Domenico Arcuri, pasaportun “kötü bir fikir olmadığını” söyledi.
Danimarka ve İsveç: Yaz aylarında turizmi canlandırmak amacıyla “dijital aşı sertifikaları” dağıtma planları yaptıklarını duyurdular.
İzlanda: Ocak sonundan itibaren aşı olanlara dijital belgeler vermeye başlayan ülkeye girişte bu tür bir belgeyi gösterenlerin sınırdaki kısıtlamalardan muaf tutulacağı, Covid-19 testi yaptırmak zorunda kalmayacağı açıklandı.
Estonya: Baltık ülkesi Estonya ise pilot proje başlatarak aşı olunduğuna dair kanıt gösterenlerin karantinaya alınmayacağını bildirdi. Estonya, Dünya Sağlık Örgütü ile muhtemel bir dijital aşı sertifikası uygulaması çalışmalarına da başladı.
Fransa, Almanya, Belçika, Polonya karşı çıkıyor
Fransa: Herkesin aşıya erişimi olamayacağını gerekçe gösteren Fransa aşı pasaportuna şimdilik karşı. Fransa Sağlık Bakanı Olivier Veran, buna ek olarak aşıların ne kadar koruyucu olduğunun henüz tam olarak bilinmediğini, bu tartışmanın birkaç ay sonra yapılması gerektiğini söyledi.
Almanya: Aşı pasaportu önerisini savunmuyor ancak özel sektörün uygulamaya geçmesi halinde yasal olarak engellenemeyeceği görüşünü öne çıkarıyor. Almanya Adalet Bakanı Christine Lambrecht, “Bir restoran sahibi sadece aşı olmuş kişilere kapılarını açacak olursa bunu şu anki yasal durumda engellemek zor olur.” dedi.
Belçika: Belçika Dışişleri Bakanı Sophie Wilmes ise bu tür uygulamanın AB vatandaşları arasında ayrımcılığa yol açacağını söyledi. Herkesin aşıya erişiminin kısa sürede mümkün olmayacağını hatırlatan Wilmes, uygulamaya geçilmesi halinde aşı olmamış kişilerin bireysel özgürlüklerinin sınır ötesi seyahatlerde engellenemeyeceğini dile getirdi.
Dünya Sağlık Örgütü “Aş Pasaportu”na Karşı
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), geçen ay aşı sertifikası tartışmaları yoğunlaştığında böyle bir sisteme “henüz” karşı olduğunu açıklamıştı.
DSÖ yetkilileri, aşının virüsün bulaşmasını ne derece engellediği, ne kadar süreyle koruyucu olduğu gibi birçok konuda yeterli bilgi bulunmadığını hatırlatmıştı.
Bunlara ek olarak üretim kapasitelerinin düşük olduğu, henüz yeterli doz miktarına ulaşılamadığı gibi gerekçeler de sıralanmıştı.
