Amerika Birleşik Devletleri, Rusya’da hapiste tutulan Basketbol yıldızı Brittney Griner’a karşılık Rus silah kaçakçısı Viktor Bout’u serbest bıraktı. Bout, 12 yıldır Amerika Birleşik Devletleri’nde hapis yatıyordu. Bir dönem dünyanın en çok aranın kişisi olan Bout ‘Ölüm Taciri’ olarak tanınıyordu.
Adı Victor Bout, lakabı “Ölüm Taciri”.
Sovyet ordusunda teğmen iken uluslararası çapta silah kaçakçısına dönüştü. Afganistan’da hem Taliban’a hem Kuzey İttifak’ına silah sattı. Bir dönem hakkındaki sayısız yakalama kararıyla dünyanın en çok aranan kişilerinden biriydi. 12 yıldır Amerika Birleşik Devletleri’nde hapis yatıyordu. ABD, Rusya’da hapiste tutulan Basketbol yıldızı Brittney Griner’a karşılık Rus silah kaçakçısı Viktor Bout’u serbest bıraktı.
Amerikalıların “silah kaçakçılığının Bill Gates”i olarak nitelediği Victor Bout’un hikayesi hayli ilginç. Öyle ki hikayesi Hollywood’da filme bile konu oldu. Başrolünü Nicholas Cage’in oynadığı 2005 yapımı “Lord of War”, “Savaş Tanrısı” filminin senaryosu Bout’un hayatından esinlenerek yazıldı.
Bout’un çocukluğu ve gençliği hakkında çok az şey biliniyor. 1967’de Tacikistan’ın başkenti Duşanbe’de doğduğu iddia ediliyor.
Bout, Moskova’daki Sovyet Askeri Estitüsü’nde çevirmenlik eğitimi aldı. 80’lerin sonunda Angola’da Sovyet ordusunda tercümanlık yaptı.
6 dil bildiği iddia edilen Bout’un Angola’dayken Rus istihbarat servisi GRU’ya çalıştığı düşünülüyor. Takasa konu olması gizli servis bağlantısı ihtimalini güçlendiriyor.
Bout’un, dikkatleri üzerine çekmesi ise 1991’de Sovyetler Birliği’nin dağılmasıyla oldu. Silah kaçakçılığı için eline büyük bir fırsat geçmişti. Sovyetlerden kalma büyük bir uçak filosuna ve devasa silah stoğuna erişim imkanına sahipti. Sierra Leone’den Liberya’ya, Kongo’dan Filipinler’e kadar hem devletler hem örgütlere silah sattı.
Victor Bout, 2008’de Tayland’ın başkenti Bangkok’ta, Amerikan operasyonuyla yakalandı. “Kolombiya Devrimci Silahlı Güçleri” örgütüne silah satmaya çalışıyordu. Ancak pazarlık için gelen kişi Amerikan ajanıydı. Bout yakayı ele verdi. New York’ta yargılandı. 2012’de 25 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Bout’un Rus gizli servisiyle bağı olup olmadığı gizemini koruyor. Rusya’daki siyasi elitle de ilişkileri muğlak. Askeri istihbarat içinde taktir hatta saygı gördüğü iddia ediliyor. Bunlar iddiadan öteye geçmese de Moskova, Victor Bout’un ABD’den iadesini istedi. Bout, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in fotoğrafını yanından ayırmadığı söyleniyor.
