Kıbrıs Türk halkı, önümüzdeki pazar, Cumhuriyet Meclisi’ndeki 50 temsilcisini seçmek üzere bir kez daha sandığa gidecek. 23 Ocak Milletvekilliği Erken Genel Seçimi, Kıbrıslı Türklerin 1974 sonrasında kendi devlet yapıları altındaki ara seçimler de dahil 15’inci milletvekilliği seçimi olacak.
KKTC’de cumhurbaşkanlığı ve milletvekilliği seçimleri 5 yılda bir, yerel kuruluş organları seçimleri ise 4 yılda bir yapılıyor.
Kuzey Kıbrıs’ta 1974’ten sonra bugüne kadar cumhurbaşkanlığı için 12, milletvekilliği için 14, yerel yöneticiler için 12 kez seçime gidildi. 5 kez de halkoylaması (referandum) düzenlendi. Milletvekilliği ve yerel seçimler iki kez; Cumhurbaşkanlığı ve halkoylamaları da iki kez aynı tarihte ve birlikte yapıldı. Buna göre, ülkede seçimler ve halkoylamaları için toplam 39 kez sandık kuruldu.
Kıbrıs Türk Federe Devleti (KTFD) Meclisi’nde 40 olan milletvekili sayısı KKTC’nin ilanıyla 50’ye yükselmiş ve KTFD döneminde Kıbrıslı Türkler iki kez seçim yaşamıştı. KKTC’nin ilanından sonra ilk Milletvekilliği Seçimi 23 Haziran 1985’te, sonuncusu ise 7 Ocak 2018’de yapılmıştı.
1998’e kadar seçimleri Lefkoşa, Gazimağusa ve Girne olmak üzere 3 ilçede yapılan KKTC’de, 1998’de Güzelyurt ve İskele’nin de ilçe olmasıyla 5 ve 2016’da ise Lefke’nin de ilçe olmasıyla 6 ilçede seçim yapılmaya başlandı.
763 SANDIK, 203 BİN 792 SEÇMEN…
Bir hafta sonra Pazar günü, 6 ilçede 763 sandık kurularak yapılacak seçim ise ülkenin 15’inci milletvekilliği seçimi olacak.
23 Ocak 2022’de erken genel seçim yapılmasını içeren önerinin Cumhuriyet Meclisi’nin 25 Kasım 2021 tarihli oturumunda oy birliğiyle kabul edilmesiyle seçim takvimi de işlemeye başladı. Seçimde, 8 siyasi partiden 400 ve 3 de bağımsız olmak üzere toplam 403 aday yarışacak.
Seçime oy pusulasındaki sırayla Ulusal Birlik Partisi (UBP), Cumhuriyetçi Türk Partisi (CTP), Demokrat Parti (DP), Toplumcu Kurtuluş Partisi Yeni Güçler (TKP-YG), Bağımsızlık Yolu, Yeniden Doğuş Partisi (YDP), Halkın Partisi (HP) ve Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) katılıyor.
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) tarafından açıklanan Milletvekilliği Erken Genel Seçim takvimi uyarınca, ilçelerin çıkaracağı milletvekili sayısı nüfusa göre yeniden saptanarak ilan edildi. Buna göre, Girne’de 10 olan milletvekili sayısı 11’e çıkarken, Güzelyurt’ta 4 olan miletvekili sayısı 3’e düştü. Milletvekili sayıları Lefkoşa’da 16, Gazimağusa’da 13, İskele’de 5 ve Lefke’de ise 2 olarak kaldı.
Yeni Seçim ve Halkoylaması Yasası uyarınca seçmenler, nerede ikamet ederlerse etsinler, tüm ilçelerdeki adaylar için oy kullanma hakkına sahip…
Seçimde 203 bin 792 seçmen, oyunu “mühür”, “mühür artı tercih” veya “karma” şekilde verilebilecek.
Seçmenler, nerede oy kullanabileceklerini http://ysk.mahkemeler.net/ veya https://mahkemeler.net/ adresindeki “nerede oy kullanacağım” linkinden öğrenebiliyor.
KKTC’de seçmen yaşı 18, milletvekili seçilme yaşı ise 25. Siyasi partilerin milletvekili çıkarabilmeleri için ülke genelindeki oyların en az yüzde 5’ini alması gerekiyor.
SALGININ GÖLGESİNDE SEÇİM…
Kovid-19 salgınının gölgesinde yapılacak seçimde YSK, seçim takvimi süresince, Bulaşıcı Hastalıklar Üst Komitesi kararları dikkate alınarak bazı önlemlerin uygulanmasına da karar verdi.
Buna göre, kapalı alanda propoganda yapılacaksa, sadece aşılı ve 14 günlük antijen/PCR testini yaptıranların içeri girebilmesi, aşısızların ise kapalı yerlere alınmaması gerektiği duyuruldu. Kapalı yer toplantılarının, 200 metrekarenin üzerindeki alanlarda maksimum 60 kişi, 100-200 metrekare alanlarda maksimum 50 kişi, 50-100 metrekare alanlarda maksimum 25 kişi, 50 metrekare ve daha küçük alanlarda maksimum 12 kişi ile sınırlandırılması ve tüm kişilerin maske takmaları ve 2 metre sosyal mesafe kuralına uymaları zorunlu.
Açık yerlerdeki propoganda veya mitinglerin ise 150 kişiyi aşmayacak şekilde yapılmasına izin var. Açık hava toplantılarında da maske takılması ve 3 metre sosyal mesafe kuralına uyulması zorunlu.
Siyasi partiler propaganda çalışmalarını bu koşullarda ve daha çok medya ve sosyal medya üzerinden yürütüyor. Salgın nedeniyle miting ve kalabalık toplantılar yerine, daha çok köy, bölge ve sivil toplum örgütü ziyaretleri tercih ediliyor.
7 OCAK 2018 ERKEN GENEL SEÇİMİ
Ülkede yapılan son seçim olan 7 Ocak 2018 Erken Genel Seçimi’nde 3’ü ilk kez olmak üzere 8 parti ve 10 bağımsız aday yarıştı. Geçmiş seçimlerde en fazla 7 partinin yarıştığı görülürken, 2018 seçiminde 8 parti ile bir rekor kırıldı.190 bin 553 kayıtlı seçmenden 126 bin 40’ının oy kullandığı seçimde, DP, TKP-Yeni Güçler, CTP, TDP, UBP ve ilk kez seçime katılan Halkın Partisi (HP), Yeniden Doğuş Partisi (YDP) ile Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) yarıştı. Seçim sonucunda ise geçerli oyların yüzde 5’inden fazlasını alarak barajı geçen 6 parti, UBP, CTP, HP, TDP, DP ve YDP olurken, UBP 21, CTP 12, HP 9, TDP 3, DP 3 ve YDP 2 milletvekili ile Meclis’teki yerini aldı.
